Usunięcie z listy dłużników

Obecność na czarnej liście dłużników w rejestrach jest dużą przeszkodą zarówno dla konsumenta, jak i dla przedsiębiorcy. Istnieje możliwość, aby dane dłużnika zostały usunięte, a tym samym, aby jego wiarygodność została przywrócona. Jedynym sposobem na skorzystanie z tej możliwości jest całkowita spłata długu. Co ważne, nie ma wyjątków od tej reguły.

Dane dłużnika mogą przebywać w rejestrze przez nawet dziesięć lat, jeśli zostały zgłoszone przez wierzyciela, a ten nie otrzymał pieniędzy. Jeśli jednak zobowiązania finansowe zostały uregulowane i jest to poświadczone odpowiednim dokumentem, wierzyciel ma obowiązek usunięcia danych dłużnika z rejestrów. Jest to umotywowane zapisem w ustawie o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych (Dz.U. z 09.04.2010 nr 81 poz. 530). Niezastosowanie się do tego przepisu skutkuje grzywną dla wierzyciela w wysokości 30 tysięcy złotych.

W przypadku niesłusznego zapisu w rejestrze osoba fizyczna, czy firma, mają prawo ubiegać się o usunięcie z listy, motywując swój wniosek dokumentacją potwierdzającą wierzytelność i płynność finansową w sprawie terminowości w regulowaniu zobowiązań.

Uprawnienia windykatora

Niekiedy trudna sytuacja finansowa powoduje, że zadłużamy się u najbliższych, przyjaciół i znajomych. Bywa też tak, że zwlekamy ze spłatą należności, nie mamy z czego wyłożyć pieniędzy i osoba, która udzieliła nam pożyczki, próbuje je odzyskać. Przenosi wówczas wierzytelność na osobę trzecią i w wielu przypadkach jest nią firma windykacyjna.

Windykacja w znaczeniu dosłownym oznacza dochodzenie roszczeń i obronę konieczną. Współcześnie zajmuje się ona dochodzeniem własności o odzyskaniu rzeczy znajdujących się w rękach osoby nieuprawnionej. Działania windykacyjne można podzielić na dwie kategorie: windykację polubowną (polegającą na ponaglaniu dłużnika do spłaty długu) oraz windykację sądową (w przypadku braku chęci do współpracy ze strony dłużnika). Windykatorzy niekiedy stosują nielegalne sposoby wobec dłużnika. W artykule chciałabym zaznaczyć, na co może pozwolić sobie windykator, a do czego nie ma uprawnień. Warto również wspomnieć, w jaki sposób dłużnik może bronić się przed bezprawnymi zabiegami.

Co jest dozwolone?
Rolą firmy windykacyjnej jest doprowadzenie do konsensusu z dłużnikiem. Windykator nie musi posiadać specjalnych uprawnień (podobnych do praw komornika). Powinien on zmobilizować i zmotywować dłużnika do spłaty należności. Windykator może „zalewać” nas listami, telefonami i mailami, które będę ponaglały nas do zapłaty. Jeśli zignorujemy znaki i prośby, może on odwiedzić nas w naszym domu, gdzie spróbuje poprowadzić negocjacje. Jeśli firma windykacyjna jest pełnomocnikiem wierzyciela, może złożyć przeciwko nam pozew w sądzie.

Co nie jest dopuszczalne?
Windykatorzy często próbują wywrzeć presję na dłużniku, kierując się jego nieznajomością prawa. Zdarza się, że straszą zadłużonego policją i aresztem czy wysyłają listy i faksy do pracy. Podobnie jak do nachodzenia dłużnika w miejscu pracy, windykator nie posiada takich uprawnień. Oprócz tego nie może: wchodzić do domu zadłużonego bez jego zgody, przejąć ani spisać majątku, przekazywać informacji o długu niepowołanym czy przekazywać nieprawidłowych informacji na temat skutków niespłacenia długu.

Badaniem poprawności działań firm windykacyjnych zajął się Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Sprawdza on zgodność działań windykatorów z ich kompetencjami. Wiele polskich firm zostało już ukaranych za straszenie dłużników. Pamiętajmy, nie bójmy się walczyć o swoje. Znajmy swoje prawa.

Czym są wierzytelności?

Wierzytelności są to uprawnienia wierzyciela do żądania od dłużnika spełnienia świadczenia pieniężnego lub rzeczowego. Składać się może z jednego lub wielu roszczeń i dotyczyć wszelkich przychodów pochodzących z obrotu gospodarczego. Są to na przykład pieniądze za wykonane usługi, wpłacone zaliczki, rozliczenia z budżetem czy pracownikami.

Wierzytelność jest często mylona z długiem. Tak naprawdę są to pojęcia przeciwstawne. Dług określa pozycję wierzyciela, bowiem jeżeli na pewnej osobie ciąży dług, jest to wierzytelność w stosunku do osoby drugiej. Niektóre wierzytelności mają pierwszeństwo zaspokojenia nad innymi. Są to na przykład wierzytelności Skarbu państwa, korzystające z różnych form zabezpieczenia i egzekucji. Windykacją długów i wierzytelności zajmują się najczęściej firmy windykacyjne.
Wyróżniamy różne rodzaje wierzytelności, np. bankową czy ubezpieczeniową. Bankowa związana jest z czynnościami bankowymi, np. udzielanie kredytów czy gwarancji bankowych, przyjmowanie wkładów pieniężnych płatnych na żądanie lub z nadejściem oznaczonego terminu oraz prowadzeniem rachunków tych wkładów. Z kolei wierzytelności ubezpieczeniowe opierają się na stosunku prawnym ubezpieczenia, w którym wierzycielem jest zakład ubezpieczeń, a dłużnikiem ubezpieczający lub osoba trzecia, np. sprawca szkody.

Monit windykacyjny

Monit windykacyjny jest jednym z podstawowych narzędzi w rękach windykatorów. Odpowiednio przygotowany monit i wysłany w określonym czasie może okazać się niezwykle skuteczny. Gdyby jednak tak nie było i zostałyby wyczerpane jużwszystkie sankcje, które można było zastosować w odniesieniu do dłużnika, a on w dalszym ciągu zalega z płatnościami, wówczas wierzyciel może skierować sprawę do sądu. Obowiazkiem wierzyciela jest dołączenie do pozwu kopii wezwania do zapłaty. By sąd uznał monit za ważny musi być on wysłany listem poleconym, należy zachować dowód nadania tego listu. Dobrym rozwiązaniem jest wysłanie monitu listem poleconym z potwierdzeniem odbioru. Należałoby pamiętać o tym, aby monit zawierał główne elementy, które będą go czynić jasnym i czytelnym dla dłużnika. Jest to pisemne żądanie skierowane do dłużnika, w którym wierzyciel domaga się spełnienia określonego świadczenia we wskazanym (w tym monicie) terminie, w sposób w nim określony (np. wpłata na wskazane konto) i zapowiedź sankcji na wypadek nie spełnienia świadczenia. Przy zapowiedzi sankcji należy mieć na uwadze przypadek, w którym tę sankcję będziemy w stanie wprowadzić. Musimy być świadomi tego, że zapowiedziana sankcja zostanie zrealizowana. Wtedy monit okaże się skuteczny. Jeśli jednak tak nie będzie to rzeczywiście wysłane do dłużnika wezwanie do zapłaty stanie się nic nie znaczącą zwykłą kartką papieru, a wierzyciel przez brak konsekwencji stanie się mało wiarygodny. Dłużnik po prostu nie będzie respektował wszelkich prób wierzyciela, zmierzających do odzyskania wierzytelności. W monicie najlepiej stosować krótkie zdania, w tonie raczej łagodnym. Należy używać proste, jasne słowa. W pismie najlepiej stosować, krótkie, 2 - 3 zdaniowe akapity. W monicie należy dokładne określić wierzyciela (nazwa firmy, adres) oraz jasno wskazać dłużnika.

Sprzedaż wierzytelności i kompensata

Sprzedaż wierzytelności polega na przeniesieniu prawa do ściągania długu na inną osobę lub firmę na podstawie umowy przelewu wierzytelności. Mówiąc prościej, dłużnik pozostaje ten sam, jednak zmienia się osoba, którą należy spłacić. Do przelania wierzytelności nie jest potrzebna zgoda dłużnika, jednakże firma, która zbywa wierzytelność musi go o tym poinformować.
Obecnie istnieje wiele możliwości sprzedaży wierzytelności. Mnóstwo firm zajmuje się skupem wierzytelności. Pojawiają się także giełdy, na których można sprzedać, kupić lub nawet wymienić się wierzytelnościami. Bardzo często należności odzyskiwane są przez przedsiębiorców na drodze kompensaty. Możliwe jest to wówczas, gdy wierzyciel jednej firmy jest jednocześnie dłużnikiem innej. Schemat działania jest następujący:

Firma A jest wierzycielem firmy B. Firma B jest winna firmie A 100 tysięcy złotych i jednocześnie jest wierzycielem firmy C. Firma C posiada dług wobec firmy B na kwotę 150 tysięcy złotych.

Firma A widząc problemy ze ściągnięciem długu i jednocześnie potrzebująca pieniędzy korzysta z kompensaty. Z tego względu sprzedaje swoje wierzytelności firmie C po niższej cenie, czyli za kwotę 80 tysięcy złotych.

W tym momencie firma B staje się dłużnikiem firmy C na kwotę 100 tysięcy złotych, jednak nadal pozostaje także jej wierzycielem na kwotę 150 tysięcy złotych. Wynika z tego, że firma C musi spłacić jedynie 50 tysięcy. Jednak dzięki odkupieniu wierzytelności od firmy A po niższej cenie oszczędza ona 20 tysięcy złotych.

Podsumowując firma A otrzymuje natychmiastowo gotówkę. Firma C odkupuje wierzytelności od firmy A oszczędzając na tym i spłaca firmę B.

Odzyskiwanie należności

Każdej osobie mającej poświadczenie o przypadku udzielenia komuś jakiejś korzyści (bezpośrednio pieniężnej bądź towaru, mającego swą wycenioną równowartość) z zobowiązaniem drugiej osoby do zapłaty za nią, należy się prawo dochodzenia do odzyskania należności z tego tytułu, w przypadku, kiedy druga strona uchyla się ostatecznie od tej zapłaty. Do działania winien wtedy przystąpić organ windykacyjny, na wniosek osoby dążącej do odzyskania należności. Uprawniona osoba do odzyskania przysługującej jej należności staje się wierzycielem, a przyznawane prawo postępowania na drodze do odzyskania świadczenia pieniężnego zwane będzie wierzytelnością. Windykacja przysługuje organowi pośredniczącemu między stronami, a w imieniu wierzyciela - windykatorowi, jednostce o stosownych referencjach i znajomości przysługujących mu środków mocą obowiązujących w prawie zapisów ustawowych. Środkiem w toku postępowania windykacyjnego jest założenie o polubownym załatwieniu kwestii spłat należności, tak, by nie musieć odwoływać się każdorazowo ze sprawą na drogę sądową.

Windykacja należności - zmora XXI wieku!

Dlaczego windykacja należności jest taka trudna? Dotyczy sporej części społeczeństwa a większość z tych osób posiada więcej niż jeden dług. Spłata kilku wierzytelności jest bardzo uciążliwa i w tym momencie wkracza najczęściej firma windykacyjna, która skupiła nasz dług i jej zadaniem jest ściągniecie należności. Monitoring należności jest usługą skierowaną do przedsiębiorstw, które ze względu na masowy charakter prowadzonej działalności, mają problemy z nieterminowym regulowaniem należności przez swoich klientów. Skuteczna windykacja długów w Polsce najczęściej dotyczy drobnych wierzytelności w oparciu o windykację polubowną.

Skuteczność windykacji należności bankowych w Polsce

W raportach Banku Światowego Polska znalazła się w 'ogonie' europejskim jeżeli chodzi o czas trwania postępowania windykacyjnego (średni czas egzekwowania długu w Polsce to 1 000 dni). Czas windykacji długów przez banki w Polsce jest 4 razy dłuższy od średniej w krajach Unii Europejskiej (212,5 dnia) oraz 20 razy dłuższy od postępowań windykacyjnych w Holandii (średnio 48 dni), która znalazła się najwyżej w zestawieniu. Egzekucja długów trwa dłużej jedynie w dwóch krajach UE – nieznacznie w Słowenii (1 003 dni) i wyraźnie we Włoszech (1 390 dni).

Nie tylko czas windykacji należności, ale również kwota uzyskana w procesie egzekucji w Polsce jest dużo niższa niż w większości krajów wspólnoty europejskiej. Raport opublikowany przez Bank Światowy wykazał, że niska skuteczność egzekucji należności spowodowana jest nadmiernym formalizmem procedur egzekucyjnych. Niska pozycja naszego kraju w wyżej wymienionych rankingach wynika nie tyle z niskiej oceny samych przepisów, ale ze względu na długi i skomplikowany proces ustanawiania zabezpieczeń.

Na mocy prawa bankowego instytucje bankowe zostały wyposażone w szczególne uprawnienia mające ułatwić egzekucję należności – jednak w opinii banków istnieje wiele barier utrudniających czynności windykacyjne.

Badania ankietowe przeprowadzone wśród banków przez Główny Inspektorat Nadzoru Bankowego zwróciły uwagę na kolejne problemy w windykacji wierzytelności. Postępowania sądowe są zbyt przewlekłe między innymi ze względu na brak przepisów zobowiązujących sądy do rozpoznania poszczególnych spraw w odpowiednim terminie. Nisko przez banki została oceniona praca komorników – stosunek kosztów ich usług nie jest adekwatny do oczekiwanych efektów ich pracy. Przepisy nie obligują komornika do poszukiwania majątku i dochodów dłużnika, więc to po stronie banku stoi wskazanie majątku dłużnika oraz wykazanie jego niewypłacalności.

Prawie połowa banków zleca egzekucję należności firmom windykacyjnym. Na ogół są to niewielkie pakiety wierzytelności, lecz niektóre banki zdecydowały się przekazać firmom windykacyjnym pakiety stanowiące ponad 25 % długu osób prywatnych.

W związku w trudnościami w egzekucji należności banki postulują o zmiany w przepisach prawnych, które pozwoliłby m. in. określić terminy w których sądy bezwzględnie powinny rozpoznawać poszczególne sprawy czy uprościć procedury dążące do nadania klauzuli wykonalności bankowym tytułom egzekucyjnym. Banki wnoszą również o zmiany w ustawie o komornikach pozwalające na swobodny wybór komornika oraz takie zmiany w systemie wynagradzania, by motywowały komorników do windykowania nawet niewielkich należności. Bankom zależy również, aby zlikwidować blokady w przepisach, które utrudniają zlecenie egzekucji zewnętrznej firmie windykacyjnej.

Dzięki wprowadzeniu wyżej opisanych zmian windykacja wierzytelności nabrałaby tempa, co pozwoliłoby opuścić Polsce niechlubne miejsce na szarym końcu raportów dotyczących skutecznej i sprawnej egzekucji należności w krajach Unii Europejskiej.

Wierzytelność po upadłości likwidacyjnej

Jeśli dłużnik ogłosi upadłość likwidacyjną, wierzyciel może zgłosić wierzytelności, jednak nie może wytoczyć powództwa.

W takim przypadku, zgłoszenie wierzytelności kieruje się do sędziego komisarza (nie do sądu cywilnego lub gospodarczego). W każdym postępowaniu upadłościowym wyznaczony jest jeden sędzia komisarz, który wykonuje wszystkie czynności.

Jeśli zdecydujemy się na zgłoszenie wierzytelności, składamy konkretny dokument. W prawie upadłościowym jest dokładnie określone, co w takim sformalizowanym dokumencie musi się zaleźć. Konieczne są dwa egzemplarze takiego pisma z poświadczeniem wierzytelności (może być oryginalne lub potwierdzone notarialnie). Oprócz podstawowych danych, konieczne jest podanie należności ubocznych i wartość wierzytelności niepieniężnej. Należy doliczyć także odsetki.

Dzięki takim, odpowiednim działaniom, windykacja długów może być skutecznie przeprowadzona.

Rejestr dłużników niewypłacalnych

Wraz z powstaniem Krajowego Rejestru Sądowego powstał rejestr dłużników niewypłacalnych. Do tego rejestru mogą zostać wpisane osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą jeżeli ogłoszono ich upadłość lub jeśli wniosek o ogłoszenie ich upadłości został prawomocnie oddalony z tego powodu, że majątek dłużnika nie wystarcza nawet na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego albo jeśli umorzono przeciwko niemu egzekucję sądową lub administracyjną z uwagi na to, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych. Oprócz osob fizycznych do rejestru dłużników mogą zostać wpisani wspólnicy spółek ponoszący odpowiedzialność całym swoim majątkiem za zobowiązania. Wspólnikami mogą być osoby fizyczne jaki prawne. DO RDN dodawani są także dłużnicy, którzy zostali zobowiązani do wyjawienia majątku w trybie art 913-920 kodeksu postępowania cywilnego, do tej kategorii można zaliczyć - osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby nie prowadzące działalności gospodarczej, spółki prawa handlowego. Rejestr dłużników niewypłacalnych jest jawny i każdy ma prawo dostępu do danych w nim zawartych. Można to zrobić za pośrednictwem Centralnej Informacji w Warszawie. Informacje można uzyskać osobiście lub drogą pocztową. Informacji można także zasięgnąć osobiście w oddziałach Centralnej Informacji umiejscowionych przy oddziałach KRS. Dzięki temu każdy może przed zawarciem umowy, zweryfikować stan finansowy partnera, lub zażądać od niego przedłożenia zaświadczenia o tym iż nie jest wpisany do rejestru. Oprócz Rejestru Dłużników Niewypłacalnych prowadzonych przez KRS, który może stanowić dodatkowe źródło wiedzy generalnie o zadłużonych osobach fizycznych, istnieje możliwość wpisania dłużnika bezpośrednio do rejestru KRS. W tym wypadku dłużnik musi być spółką prawa handlowego, czyli jego działalność musi być zarejestrowana w KRS. Takiego wpisu może dokonać tylko wierzyciel pierwotny posiadający prawomocne orzeczenie sądu oraz mogący się wykazać że nie został zaspokojony w ciągu 30 dni od wezwania dłużnika do spełnienia świadczenia. Wniosek o ujawnienie wierzytelności dokonuje się na urzędowym formularzu, do którego należy dołączyć dokumenty potwierdzające istnienie zobowiązania. Opłata za złożenie wniosku wynosi 400 zł. Wpisy sąd wykreśla z urzędu po upływie 7 lat od dnia ich dokonania.

Skuteczność w windykacji

Wraz z kryzysem gospodarczym jaki dotknął cały świat powstał problem trapiący coraz więcej firm, mianowicie problem dotyczący płatności za wykonane usługi. Firmy nie otrzymują w ustalonym terminie swoich należności przez co same nie mogą uregulować swoich długów i koło się zamyka. W związku z zaistniałą sytuacją powstają firmy windykacyjne , które oferują monitorowanie płatności. W momencie, kiedy płatność w określonym terminie nie wpływa na konto wierzyciela uruchamiany jest proces windykacji. Jednym z kluczowych czynników wpływających na skuteczność działań windykacyjnych jest czas jaki upłynął pomiędzy wymaganą datą płatności a rozpoczęciem działań skłaniających dłużnika do uregulowania długu. Im czas ten jest krótszy tym skuteczność windykacji większa. W przypadku długów nie starszych niż 30 dni skuteczność windykacji wynosi około 90%, długi, których termin płatności przekroczył 6 miesięcy odzyskuje sie w zaledwie kilku procentach. Kolejnym czynnikiem wpływającym na skuteczność windykacji jest struktura długu. Mówiąc o strukturze długu mamy na myśli osoby które są dłużnikami. Im korzystniejsza struktura długu, tym szansa na jego odzyskanie jest większa. W przypadku, kiedy dłużnikiem jest osoba starsza, pozostająca bez pracy prawdopodobieństwo odzyskania długu jest o wiele mniejsze niż w przypadku, kiedy dłużnikiem jest osoba młoda, na stałe pracująca, która otrzymuje wynagrodzenie powyżej płacy minimalnej, tj powyżej 1386 zł brutto). Na skuteczność windykacji wpływa również fakt, czy dług był już wcześniej poddany windykacji. Jeśli wobec danego długu prowadzone już było postępowanie windykacyjne prawdopodobieństwo odzyskania wierzytelności jest znikome.

Faktoring

Faktoring - jest to rodzaj działalności finansowej, która polega na wykupie nie przeterminowanych faktur wystawionych z tytułu dostaw towarów lub usług. Umowa zawierana jest między dwoma stronami: dostawcą - faktorantem oraz faktorem. Najczęściej faktorami są banki lub wyspecjalizowane spółki faktoringowe. Na umowie faktoringu mogą być zastosowane 3 klauzule:

• klauzula del credere - zgodnie z nią faktor ponosi odpowiedzialność względem przedsiębiorcy, za to, że dłużnik spłaci swoje należności, w przypadku gdy dłużnik tego nie wykona zrobi to za niego faktor

• klauzula wyłączności - na jej podstawie wszystkie wierzytelności przekazywane są do jednego faktora

• klauzula eksportowa - przedsiębiorca zobowiązuje sie do świadczenia usług na terenie wybranych krajów, takich w których faktor ma możliwość odzyskać wierzytelności

Wyróżniamy 3 rodzaje faktoringu:

• faktoring pełny - wraz podpisaniem umowy na faktora przechodzi ryzyko niewypłacalności dłużnika, w przypadku gdy dłużnik nie spłaca swoich zobowiązań faktor nie ma prawa dochodzić ich spłaty od dostawcy

• faktoring niepełny - faktor nie przejmuje ryzyka związanego z niewypłacalnością dłużnika,

• faktoring mieszany - faktor przyjmuje ryzyko odpowiedzialności dłużnika tylko do pewnej kwoty, odpowiedzialność za spłate spoczywa na faktorancie.

Czym jest wierzytelność?

Wierzytelność jest uprawnieniem osoby prawnej bądź osoby fizycznej do żądania spełnienia świadczenia pieniężnego lub rzeczowego z określonego stosunku zobowiązaniowego przysługujące wierzycielowi wobec dłużnika. Wierzytelność jest przeciwieństwem długu. W momencie kiedy osoba X ma dług wobec osoby Y, to osoba Y ma wierzytelność w stosunku do osoby X. W zależności od rodzaju działalności wyróżniamy różne rodzaje wierzytelności, może być np. wierzytelność bankowa, wierzytelność ubezpieczeniowa itp.

Windykator vs Komornik

W dobie coraz większego zadłużania się społeczeństwa na rynku pojawił się nowy zawód jakim jest windykator. Ogromna ilość osób utożsamia windykatora z komornikiem, unika z nim kontaktu, nie reaguje na pisma z firm windykacyjnych w obawie przed utratą majątku. Okazuje się jednak, że windykator i komornik to dwa zupełnie różne zawody, których nie należy mylić. Windykator, to osoba z którą można rozmawiać w sprawie długu i negocjować warunki spłaty wierzytelności - od tego przede wszystkim jest. Celem windykatora jest polubowne oraz bezkonfliktowe odzyskanie długu. W przypadku komornika sprawa nie wygląda już tak kolorowo. Z komornikiem już nie podyskutujemy, najczęściej przychodzi on już tylko w jednym, widomym celu, chce siłą ściągnąć dług konfiskując różnego rodzaju przedmioty gospodarstwa domowego. Jak widać na podstawie tego krótkiego opisu komornik i windykator to dwie zupełnie różne funkcje i pod żadnym pozorem nie wolno ich mylić. W

Zastaw

Zastaw jest prawe wierzyciela, które gwarantuje, że jego roszczenie zostanie zaspokojone z przedmiotu zastawu. Zastaw może być ustanowiony dla zabezpieczenia wierzytelności pieniężnej lub niepieniężnej. Realizacja zastawu dotyczącego wierzytelności niepieniężnej jest możliwa dopiero po przekształceniu się jej w wierzytelność pieniężną. Zastaw może być także ustanowiony dla zabezpieczenia wierzytelności przyszłej lub warunkowej, na rzeczach ruchomych czy też prawach. Wyróżnia się zastaw umowny i ustawowy.

• Zastaw ustawowy powstaje na mocy prawa na podstawie szczególnych przepisów.
• Zastaw umowny powstaje na mocy umowy między właścicielem rzeczy a wierzycielem. Nie jest wymagane zachowanie określonej formy umowy. Sama umowa jednak nie wystarcza do powstania zastawu, niezbędne jest w takim przypadku wydanie rzeczy wierzycielowi albo osobie trzeciej, na którą strony się zgodziły. Jeżeli przedmiot już jest we władaniu wierzyciela, to do powstania zastawu wystarczy samo zawarcie umowy.

Do obowiązków zastawnika należą:

• czuwanie nad rzeczą oddaną w zastaw
• pobieranie pożytków, które przynosi rzecz obciążona i zaliczanie ich na poczet wierzytelności
• zwrot rzeczy zastawionej po wygaśnięciu zastawu

Uprawnienia zastawcy:

• prawo zarządzania rzeczą zastawioną
• żądanie odszkodowania w przypadku utraty lub uszkodzenia rzeczy przez zastawnika
• żądanie złożenia rzeczy do depozytu sądowego w przypadku narażenia rzeczy na utratę lub uszkodzenie.

Opracowano na podstawie: „Windykacja. Prawne aspekty windykacji. Tom II”, Anna Osman, Helion 2006

Zabezpieczenie wierzytelności

Zabezpieczenie wierzytelności w momencie powstania zobowiązania jest jednym z elementów zmniejszania ryzyka związanego z konsekwencjami braku terminowej zapłaty. Polskie prawo przewiduje dwa sposoby zabezpieczania wierzytelności:

• osobowe
• rzeczowe

Każdy dłużnik odpowiada za dług całym swoim majątkiem – jest to zabezpieczenie osobiste. Wierzycielowi w przypadku egzekucji komorniczej służy prawo wyboru pomiędzy przedmiotami majątkowymi stanowiącymi własność dłużnika. W przypadku, gdy w grę wchodzi kilku wierzycieli, majątek dłużnika może być niewystarczający do pokrycia wierzytelności. Każdy wierzyciel w takim przypadku uzyska tylko częściowe zaspokojenie należności według stosunku wartości wierzytelności. Dlatego też wierzyciel może skorzystać z dodatkowych zabezpieczeń osobistych, takich jak poręczenie cywilne oraz poręczenie wekslowe lub z zabezpieczeń rzeczowych. Ustanowienie dodatkowych zabezpieczeń osobistych polega na rozszerzeniu kręgu osób odpowiedzialnych osobiście za dług. Poręczyciel cywilny oraz wekslowy odpowiadają solidarnie z dłużnikiem całym swoim majątkiem za jego zobowiązania. Ten rodzaj zabezpieczenia nie daje całkowitej pewności spłaty długu. Dlatego coraz częściej stosowane są zabezpieczenia rzeczowe. Wierzytelność zabezpieczona rzeczowo ma pierwszeństwo zaspokojenia w razie zbiegu w toku egzekucji z wierzytelnościami osobistymi. Do zabezpieczeń rzeczowych zalicza się:

• zastaw
• hipotekę
• mowę przewłaszczenia na zabezpieczenie.

Windykacja telefoniczna

Windykacja długów przez telefon jest często pierwszym kontaktem z niesolidnym klientem, który nie reguluje swoich zobowiązań w terminie.
Zaletą tej formy kontaktu z dłużnikiem są niskie koszty i możliwość wykonania w ciągu jednego dnia wielu rozmów. Wadą jest fakt, że wierzyciel nie widzi bezpośrednio swojego rozmówcy, a możliwości komunikacyjne są ograniczone.
Na skuteczność procesu windykacji ma wpływ przede wszystkim sposób rozmowy wierzyciela z dłużnikiem. Dobrze przeprowadzona rozmowa przez telefon pozwoli skutecznie zmotywować dłużnika do spłaty zobowiązań.
W windykacji telefonicznej należy pamiętać o podstawowych zasadach.

• nie rozmawia się o zaległych rachunkach z kimś, kto nie jest odpowiedzialny za ich spłatę.
• należy wystrzegać się sytuacji, w której wierzyciel może zostać oskarżony o naruszenie prawa.
• należy znać przepisy prawne, które dotyczą ściągania długów, żeby dłużnik nie zarzucił niekompetencję
• należy uważnie słuchać i notować oraz używać jasnego i zrozumiałego języka dla rozmówcy.

Każda rozmowa windykacyjna przez telefon składa się z kilku etapów. Etap 1 – następuje tu przedstawienie się rozmówcy oraz ustalenie czy wierzyciel rozmawia z dłużnikiem lub osobą decyzyjną w firmie dłużnika. W drugim etapie wierzyciel przedstawia fakty dotyczących zadłużenia dokładnie jakie faktury nie zostały zapłacone i ile wynosi dług. W następnym kroku, w odpowiedzi na przedstawione zarzuty nieuregulowania w terminie zobowiązań następuje reakcja dłużnika. Wierzyciel powinien pilnie słuchać i notować wszystko co dłużnik mówi. W etapie czwartym negocjator musi zająć się każdym z podanych przez dłużnika powodów niepłacenia należności albo podjąć pewne środki ostrożności, gdy dłużnik deklaruje natychmiast wszystko zapłacić. Ostatnim etapem rozmowy jest przedstawienie dłużnikowi sankcji, jakie mu grożą w przypadku nieuregulowania wierzytelności. Sankcja powinna być realna i dotkliwa, dostosowana do danej sytuacji i dłużnika. Nierzetelny klient musi mieć świadomość, że jest mała szansa na niepłacenie bez ponoszenia konsekwencji.